Czym jest zaćma wtórna?

Zaćma wtórna to częste powikłanie, które może pojawić się u pacjentów po operacji usunięcia zaćmy i wszczepieniu sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej. Polega na zmętnieniu tylnej torebki soczewki – cienkiej błony utrzymującej wszczepioną soczewkę na właściwym miejscu. Zmętnienie to powoduje stopniowe pogorszenie jakości widzenia i objawy przypominające nawrót zaćmy.

Zaćma wtórna może być również konsekwencją chorób ogólnoustrojowych, urazów oka czy przebytych operacji. Zmętnienia tworzą się zarówno w części centralnej (zaćma jądrowa lub podtorebkowa tylna), jak i na obwodzie (zaćma korowa). Nieleczona zaćma wtórna istotnie obniża jakość życia, a w skrajnych przypadkach może prowadzić nawet do ślepoty.

Co to jest kapsulotomia YAG i kiedy jest stosowana?
Kapsulotomia YAG jest zalecana u pacjentów po operacji zaćmy, u których doszło do rozwoju tzw. zaćmy wtórnej, co oznacza zmętnienie tylnej torebki soczewki. Ta dolegliwość pojawia się zwykle w ciągu kilku miesięcy lub lat po udanym zabiegu usunięcia zaćmy i wszczepieniu sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej. Choć sama operacja zaćmy skutecznie usuwa problem zmętnienia naturalnej soczewki, w niektórych przypadkach tylna torebka, która pozostaje w oku jako wsparcie dla sztucznej soczewki, może z czasem ulec zmętnieniu.

Zmętnienie tylnej torebki prowadzi do objawów podobnych do tych, które występują przy pierwotnej zaćmie, a pacjent zaczyna ponownie odczuwać pogorszenie jakości widzenia. W takich przypadkach kapsulotomia YAG jest stosowana w celu przywrócenia ostrości widzenia i eliminacji zaburzeń wzroku.

Wskazania kliniczne do kapsulotomii YAG obejmują:

• zamglenie widzenia – pacjenci skarżą się na pojawiające się rozmycie obrazu, które nasila się z czasem i przypomina objawy przed operacją zaćmy. Ten efekt jest wynikiem rozproszenia światła przez zmętniałą torebkę soczewki
• problemy z ostrością widzenia – zmętnienie tylnej torebki ogranicza ostrość widzenia, co szczególnie odczuwalne jest podczas czytania, oglądania telewizji czy prowadzenia samochodu
• aureole wokół źródeł światła – pacjenci mogą zgłaszać problemy z widzeniem aureoli wokół źródeł światła, co jest efektem rozproszenia promieni świetlnych przez zmętniałą torebkę. Jest to szczególnie uciążliwe podczas jazdy nocą
• zwiększona wrażliwość na światło – zmętnienie torebki powoduje zwiększoną wrażliwość na jasne światło, co dodatkowo pogarsza komfort widzenia w dobrze oświetlonych warunkach.

Kryteria kwalifikacji do kapsulotomii YAG

Zabieg kapsulotomii YAG jest rekomendowany u pacjentów, u których objawy zmętnienia tylnej torebki znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie. Kwalifikacja do zabiegu opiera się na dokładnej diagnostyce okulistycznej, w tym badaniu lampą szczelinową, które pozwala na ocenę stopnia zmętnienia torebki soczewki. Wskazania do zabiegu mogą obejmować również sytuacje, w których zmętnienie torebki utrudnia pełną ocenę dna oka podczas innych procedur diagnostycznych, np. w przypadku retinopatii cukrzycowej lub podejrzenia innych chorób siatkówki.
Kapsulotomia YAG jest przeprowadzana, gdy zmętnienie tylnej torebki zaczyna znacząco upośledzać wzrok, a inne metody, takie jak korekcja okularowa, nie przynoszą oczekiwanych rezultatów.

Jak wygląda zabieg kapsulotomii YAG?

Kapsulotomia YAG to szybka i bezbolesna procedura wykonywana ambulatoryjnie. Zabieg polega na zastosowaniu lasera neodymowo-YAG (Nd) do precyzyjnego stworzenia małego otworu w zmętniałej tylnej torebce soczewki, co pozwala na przywrócenie klarowności widzenia. Proces ten trwa zazwyczaj kilka minut i nie wymaga nacięć ani znieczulenia ogólnego. Pacjent pozostaje w pozycji siedzącej, a cała procedura wykonywana jest pod kontrolą mikroskopu.
Laser Nd wytwarza ultrakrótkie impulsy światła, które precyzyjnie przecinają zmętniałą torebkę soczewki bez uszkadzania sąsiednich tkanek oka. W wyniku zabiegu światło może ponownie swobodnie przechodzić przez soczewkę i docierać do siatkówki, co natychmiast poprawia ostrość widzenia.